Hoeveel zout heeft je lichaam echt nodig?

Zout is eigenlijk niets meer dan natrium en chloride, twee kleine bouwstenen met een grote impact. Natrium houdt je vochtbalans in evenwicht, zorgt dat je spieren soepel samentrekken en dat signalen tussen je cellen foutloos worden doorgegeven. Toch heb je daarvoor verrassend weinig nodig: zo'n 500 mg per dag, ongeveer een kwart theelepel zout. En die krijg je vanzelf al binnen via je gewone voeding, zonder dat je ooit zelf een korrel zout hoeft toe te voegen.

De Hoge Gezondheidsraad raadt een maximum van 5 g zout per dag aan, maar een gemiddelde volwassen Belg zit daar met 9 tot 12 g ver boven. Een te hoog zoutgehalte jaagt je bloeddruk omhoog, en dat verhoogt op zijn beurt het risico op hart- en vaatziekten, maagkanker, obesitas en osteoporose.

Daarom is de WHO duidelijk: voeg zelf geen keukenzout meer toe om je eten op smaak te brengen, en kies bij bewerkte producten voor een variant met minder natrium. Eet daarnaast zo weinig mogelijk ultrabewerkte voeding.

Hoe krijg je ongemerkt al dat zout binnen?

Zelf minder zout toevoegen aan tafel of tijdens het koken is een goede eerste stap, maar het is niet het hele verhaal. Amper zo'n 15% van het zout dat je binnenkrijgt, voeg je zelf toe. Het grootste deel zit verstopt in onder andere kant-en-klare gerechten, sauzen, soep, voeding die je buitenshuis eet, charcuterie, brood en kaas.

Ook producten die helemaal niet zout smaken, zoals koekjes en ontbijtgranen, bevatten vaak een flinke portie verborgen zout.

Dat is geen toeval. Zout is veel meer dan een smaakmaker: het verlengt de houdbaarheid, remt de groei van bacteriën, maakt vlees malser en een korstje op kaas steviger, en geeft zelfs kleur, bijvoorbeeld aan de korst van brood. Precies daarom duikt het op in producten waar je het nooit zou verwachten.

Kan je smaakvol koken met minder zout?

Zeker wel. Alles begint bij wat je koopt. Onbewerkte of licht bewerkte producten, zoals verse groenten, fruit, ongezouten noten, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten, bevatten van nature weinig natrium.

Speel daarnaast volop met andere smaakmakers: verse kruiden, look, citroen, ui, gember, chili... Zo breng je je gerecht op smaak zonder (veel) extra zout.

Nog enkele tips die helpen:

• Proef eerst, kruid dan pas bij met zout.

• Zet geen zout op tafel.

• Kook zoveel mogelijk vers: hoe meer onbewerkte producten in huis, hoe beter voor je zoutinname.

• Lees het etiket tijdens het winkelen, zo zie je snel waar zout zich verstopt.

Zo doen we dat bij Foodbag

Ook bij Foodbag houden we zout in de gaten. Door slimme keuzes te maken, houden we het zoutgehalte per portie zoveel mogelijk onder een bepaalde grens. Dat lukt niet voor elk recept, vandaar onze 80-20-regel. Tachtig procent van onze gerechten passen binnen een gezond voedingspatroon. De overige twintig procent laat af en toe iets extra toe, puur voor het plezier. Op die manier behouden we de balans.